امروز: یکشنبه 28 مرداد 1397 برابر با 19 آگوست 2018

 

دارای مجوز  رسمی از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی به شماره 93/28012

یادداشت

چهارشنبه, 23 تیر 1395

شکسته بندی محلی؛ تشخیص بر اساس حدسیات و درمان بر پایه شانس و اقبال...

وقتی درد «بیماری» با درد «ندانم کاری» گره می خورد!

به قلم وحید حاج سعیدی

روز – داخلی – منزل شکسته بند محلی

یک قوطی روغن حیوانی، چند رول باند، سه چهار تکه چوب و نی، یک بالشت و دیگر هیچ... این ها کل وسایل طبابت «خاله خورشید» همان شکسته بند محلی روستا است که عده ای هنرش را ماحصل تجربه چند ساله و ارثیه خانوادگی با قدمت 90 ساله می دانند. مرد جوان که از درد مچ پا به خود می پیچد وارد اطاق می شود. خاله خورشید از او می خواهد روی زمین دراز بکشد. بعد در حالی که مچ پایش را با روغن چرب می کند، ناگهان با تمام قوا هیکلش را روی پای مرد جوان می اندازد تا به قول خودش مچ در رفته اش را جا بیاندازد!مرد جوان از زور درد فریاد می کشد.

روز – داخلی – مطلب پزشک

دکتر از قبل از مشاهده عکس ها از پارگی رباط صلیبی و تاندون مچ پا خبر می دهد و بعد از مشاهده عکس پارگی مینیسک را نیز را به آن اضافه می کند. یک عمل جراحی 6 ساعته، دردی که چند روز بعد از عمل هنوز التیام نیافته است، هزینه چند میلیونی عمل جراحی و عضوی که هنوز بهبودی و کارآیی اش مشخص نیست، ماحصل هنر نمایی و علم لدنی خاله خورشید است!

امروزه در حالی که علم پزشکی در حال درنوردیدن مرزهای ناشناخته و گشودن افق های جدید در درمان انواع بیماری های مختلف است، عده ای از افراد که عمدتاً تجارب اسلاف و نیاکان خود را مایه کسب و کار خود قرار داده با سوء استفاده از عدم آشنایی مردم با علم پزشکی اقدام به طبابت در منزل و به خطر انداختن سلامت بیماران می کنند. این افراد که کوچکترین اطلاعاتی از آناتومی و ساختار بدن آدمی و عوارض ناشی از درمان های خودسرانه و ناقص ندارند، گاهی اوقات با طبابت های جاهلانه و دخالت های نابجا در امور پزشکی نه تنها به روند بهبودی بیمار کمکی نمی کنند بلکه در مواردی اقدامات آنها به تشدید بیماری، نقص و یا حتی قطع عضو بیماران منجر می شود. هر چند بعد از اجرای طرح تحول در نظام سلامت و کاهش چشمگیر هزینه های بیمارستانی ، شاهد افزایش مراجعات به بیمارستان ها بوده ایم ولی متاسفانه هنوز عده ی کثیری از بیماران به دلایل مختلف نزد این افراد مراجعه می کنند که همین امر باعث ادامه حیات صنفی «جماعت شکسته بند» شده است تا جایی که برخی از آنها اقدام به چاپ کارت ویزیت و حتی انتشار آگهی در فضای مجازی و شبکه های اینترنتی نیز نموده اند!

شکسته بند محلی کیست؟

امروزه در کنار طب جدید که اساس آن بر تحقیقات و مشاهدات علمی و استفاده از تکنولوژی نوین است افرادی تحت «عنوان شکسته بند محلی» یا «حکیم» دستی بر درمان بیماری ها به ویژه مشکلات سیستم حرکتی دارند که بدون داشتن مدرک یا حتی سواد خواندن و نوشتن اقدام به درمان شکستگی ها، در رفتگی ها و ضرب دیدگی ها می کنند. ابزارهای تشخیصی در دست این درمانگرها عموماً در حد دیدن و لمس کردن و در نهایت حدس زدن است! برای درمان یا کاهش درد هم معمولاً موادی را به صورت ضماد ( مخلوط هایی از فرآورده های گیاهی و گاهی حیوانی) بر روی محل آسیب می گذارند. روغن محلی، زرده تخم مرغ، زرد چوبه، خرما و برنج از این دسته مواد هستند. در پایان نیز بعد از جا انداختن عضو یا مرتب کردن استخوان های شکسته، معمولا با استفاده از یک تکه پارچه و چند تکه نی اندام آسیب دیده محکم می بندند.

گرچه استفاده از این روش ها در سال های گذشته به دلیل فقدان پزشک و امکانات خاص، متداول بود و تا حد زیادی مشکلات ناشی از شکستگی ها و ضرب دیدگی ها را مرتفع می ساختند، ولی اصرار بر استفاده از این شیوه های سنتی در عصر حاضر که تکنولوژی نوین و پیشرفته در اختیار بشر است، هیچ توجیه منطقی ندارد.

در حقیقت وقتی علم پزشکی می تواند با استفاده از روش های تصویربرداری نوین مانند رادیوگرافی ساده، سی تی اسکن، ام آر آی، اسکن هسته ای، سونوگرافی و ... کوچکترین تغییرات در بافت های عمقی بدن را شناسایی کند، دلخوش کردن به حدسیات و قدرت لاسمه شکسته بند محلی در تشخیص عمق و شدت ضایعه و درمان بر اساس حدس و گمان، امری غیر منطقی و نابخردانه به نظر می رسد.

جالب اینکه برخی از این افراد مدعی هستند در روند کسب تجارب پزشکی شان، ابتدا از درمان حیوانات آغاز کرده اند! اولین بار از شکسته بندی گوسفند شروع کردم وقتی که چوپان بودم بعضی از گوسفندان به دلایل مختلف دچار شکستگی در استخوان می شدند و بنده با یک تکه پارچه شکسته بندی ها را می بستم و بعد از مدتی که آنها را باز می کردم شاهد بهبود در استخوان شکسته بودم. شکسته بند محلی دیگری در روستا داشتیم برای کسب تجربه بیشتر به او مراجع می کردم و کم کم در این حرفه توانایی های لازم را کسب کردم! ( توضیحات یکی از شکسته بند های استان های غربی کشور)

دلایل مراجعه افراد نزد شکسته بند های محلی

بدون شک دلایل متعددی در علل مراجعه بیماران نزد این افراد متصور است که در وهله اول می توان به فقدان سواد اطلاعاتی خانواده ها و نا آگاهی از عوارض و خطرات درمان های نابجا و اشتباه اشاره کرد. از سویی شلوغی مراکز درمانی، کمبود پزشک به ویژه پزشک متخصص در مناطق روستایی کشور، در کنار روش های درمانی ساده این افراد، عدم نیاز به عکسبرداری و سایر روش های تشخیصی مدرن، سرعت عمل بالا، هزینه بسیار کم در مقایسه با درمان کلاسیک و عدم استفاده از داروهای شیمیایی، از دلایل عمده مراجعه افراد نزد شکسته بند های محلی و سنتی محسوب می شوند.

دردمندانه دامنه فعالیت و حدود و ثغور وظایف این افراد نیز مشخص نیست و در مقاطعی از انجام وظایف بهیار، پرستار، پزشک و حتی پزشک متخصص ابایی ندارند. از جا انداختن اعضای در رفته و پیچ خورده ، آتل و گچ گرفتن اعضای شکسته، باز کردن گچ، بخیه و ختنه، گرفته تا اعمال جراحی سرپایی، کار گذاشتن سوند، حجامت، گذاشتن باد کش، زالو درمانی، خدمات دنتال و دندانپزشکی و ... با این وضعیت شاید در آینده شاهد پیوند اعضا، کار گذاشتن پلاتین و اعمال جراحی سنگین نیز توسط این افراد در منازل شان باشیم!

قانون در خصوص دخالت در امور پزشکی چه نظری دارد؟

بدون شک دخالت غیر مجاز در امور پزشکی فی نفسه جرم می باشد و اقدام به آن همواره مستلزم جعل اسناد یا تاسیس مطب و آزمایشگاه و ... نمی باشد و هر گونه اقدام به طبابت توسط افراد غیر بر اساس قانون جرم محسوب می شود.

دکتر جعفری رئیس نظام پزشکی یکی از شهرهای شمالی کشور معتقد است: همه ساله تعدادی از هموطنان مان در مراجعه به افراد شکسته بند محلی دچار عوارض و حتی نقص عضو می شوند ولی کمتر دیده شده که از این افراد شکایت کنند. چرا که گاهی اوقات اثرات این درمان های نابجا در سال های بعد ظاهر می شوند. در واقع شکایت نکردن مردم از این افراد بعد از ایجاد نقص عضو یا عوارض جدی از مهم ترین مشکلات حوزه درمان و پزشکی است. هر چند تا کنون چندین پرونده در این خصوص داشته ایم که منجر به صدور رای و بازداشت این افراد شده است. اما متاسفانه بعد از تحمل جزای قضایی و رهایی از زندان، اقدامات درمانی و طبابت خود را از سر گرفته اند!

تشخیص تصادفی و درمان شانسی

دکتر حمید احمدی رئیس یکی از بیمارستان های جنوب کشور نیز در این خصوص می گوید: بدون شک درمان هر عارضه در وهله نیاز به تشخصیص صحیح و اصولی دارد. متاسفانه افرادی که امروزه اقدام به طبابت و درمان برخی از شکستگی ها و دررفتگی ها می کنند، به هیچ کدام از وسایل و تجهیزات تشخیصی مجهز نیستند و تشخیص ضایعه توسط این افراد عمدتاً از روی حدس و گمان و در برخی موارد کشیدن دست روی عضو آسیب دیده صورت می گیرد. در صورتی که شکستگی ها، در رفتگیها و ... هر کدام علامت و نشانه خاص خود را دارند و در کنار یک شکستگی ساده امکان پاره شدن شریان یا تاندون و ... وجود دارد که علاوه بر مرمت استخوان شکسته یا عضو ضرب دیده، درمان جانبی نیز نیاز است. ایشان دلایل مراجعه بیماران به شکسته بند های محلی را هزینه پائین، اعتماد مردم به این افراد و گاهی سوء استفاده از احساسات مذهبی عنوان کرد و گفت: با وجود کاهش هزینه های بیمارستانی بعد از طرح تحول، متاسفانه هنوز عده ای از افراد برای درمان عوارض ناشی از شکستگی ها، در رفتگی ها و ضرب دیدگی ها به ویژه بعد از تصادفات و صدمات ورزشی نزد این افراد مراجعه می کنند که بسیار خطر ناک است و در مواردی حتی شاهد قطع عضو به دلیل درمان نابجا توسط این افراد نیز در این بیمارستان بوده ایم.

سخن پایانی

سلامتی و تندرستی را می توان بالاترین و برترین نعمت خالق بشر نامید که ذات اقدسش به انسانها عطا فرمود. قدر دانستن لحظه به لحظه تندرستی ، غنیمتی است برای خوب زندگی کردن ، سالم زیستن و امید داشتن به آینده ای پویا و هدفمند.

در همين حال ، خداوند متعال نعمت های فراوانی برای حفظ نعمت سلامتی و جان با ارزش در دسترس انسان قرار داده تا با استفاده صحیح و کامیابی از آنها ، تندرستي خود را تامین كند و با جریان خوش زندگی همراه شود. از سویی بیماری و از دست رفتن بخشی سلامتی نیز امری اجتناب ناپذیر است و همه افراد در طول حیات شان دچار ناراحتی ها و گرفتاری جسمی می شوند. اما نوع برخورد با بیماری و انتخاب مسیر صحیح در درمان آن از اهمیت خاصی برخوردار است. امروزه با وجود احداث مراکز درمانی در اکثر شهر ها و روستاها و دسترسی به امکانات درمانی و ارتباطی، مراجعه به افراد سنتی و بومی به منظور درمان شکستگی ها و جراحت های شدید منطقی به نظر نمی رسد. شاید روزی بر طرف کردن خلاء های قانونی در برخورد با افرادی که بدون طی کردن مدارج علمی اقدام به طبابت و به خطر انداختن سلامت مردم می کنند و تصمیم گیری منطقی مردم جامعه در نه گفتن به شیوه های درمانی غیر منطقی و قدیمی بتوانند در خاتمه دادن به حیات صنفی این درمانگر های نا آگاه به علوم پزشکی موثر باشند.

چند قطعه عکس سیاه سفید، دو جلد کتاب دست نویس، تعدادی سند خطی و قدیمی، محتویات صندوقچه رنگ و رو رفته ای هستند که در یک زیر زمین نمناک به همنشینی با جعبه های خالی نوشابه، مجلات قدیمی، تلویزیون سیاه و سفید، بشکه خالی نفت، بانکه های سیر ترشی، دیگ ها و پاتیل های خاک گرفته و ... دل خوش کرده اند. هیچ کس از آینده این اسناد خبر ندارد. آینده مبهمی که شاید سمساری یا نان خشکی و یا برج ساز و بساز بفروش در رقم زدن آن سهیم باشند!

این سرگذشت بسیاری از اسناد و مدارک تاریخی کشور است که این روز ها در زیر زمین های نمناک یا کتابخانه های منازل تعدادی از هموطنان ما در شرایط غیر علمی و بسیار نامطلوب نگه داری می شوند و در حالی که مالکان آنها به هیچ عنوان از ارزش تاریخی، ملی، معنوی و حتی مادی آنها اطلاع چندانی ندارند، در حال تخریب و نابودی هستند.

ایران مهد فرهنگ و تمدن

کشور باستانی ایران به سبب قدمت و موقعیت تاریخی جزء کشورهایی محسوب می شود که از منظر علوم مختلف دارای ارزش مطالعاتی و تاریخی فراوان است.  گواه این مدعا نیز وجود ابنیه تاریخی بی شمار ، مقبره و آرامگاه شعرا، شخصیت ها، دانشمندان و بزرگان در جای جای این کشور می باشد که هر کدام از آنها صاحب سبک در علوم مختلف بوده اند و اشعار، متون و محتوی علمی تولید شده توسط آنها] با گذشت سالیان متمادی[ هنوز قابل اعتنا و استناد نزد دانشمندان و محققان سراسر دنیا می باشند. بدون شک در سرزمینی که زیستگاه بزرگان و دانشمندان بوده است، مردم عادی نیز از علم و دانش آنها بی بهره نبوده اند و این رویکرد در مراودات، مناسبات، تجارت، خرید و فروش و سایر امورات زندگی آنها نمود داشته است و محتویات بسیاری از این مراودات، مناسبات، تعاملات، اختلافات، اتفاقات، مراسمات، و ... در قالب ها و فرمت های مختلف رایج در آن دوران، ثبت و ضبط شده اند.

اسناد تاریخی به چه اسنادی اطلاق می شود؟

بر اساس تعریف دهخدا واژه سند از «مسند» مشتق شده است و معنای لغوی آن «تکیه گاه» است. یعنی هر آنچه که انسان مانند یک بالش یا دیوار و ... به آن تکیه می کند که با مفهوم امروزی آن نیز تا حدود زیادی مشابهت و قرابت دارد. در واقع به اعتبار سند می توان حقانیت موضوع یا مطلبی را در جامعه به اثبات رساند. اسناد تاریخی نیز اسنادی هستند که به اعتبار آنها می توان سیر تحولات تاریخی، فرهنگ، آداب و سنن و ... یک قوم یا یک منطقه را مورد بررسی و مطالعه قرار داد. عکس ها، دستنوشته ها، کتب قدیمی، نقاشی ها، نسخ خطی، روزنامه ها و نشریات قدیمی و ... از جمله این اسناد تاریخی محسوب می شوند. از منظر تاریخ شناسی اسناد به چند دسته تقسیم می شوند:

اسناد تاریخی: کلیه پرونده‌ها و سوابق پس از طی مرحله جاری و نیمه جاری چنانچه دارای یکی از ارزشهای پیش گفته باشند اسناد تاریخی محسوب می‌گردند. این اسناد عمدتاً مورد مراجعه پژوهشگران قرار می‌گیرند مانند عهدنامه ترکمنچای، فرمان صدور مشروطیت، نامه ها و دستنوشته های بزرگان و...

اسناد فرهنگی: اسنادی که حاوی نکات فرهنگی بوده و یا ایجاد کننده این اسناد از چهره‌ها و شخصیت‌های فرهنگی باشد. این اسناد عرصه‌های متنوع هنر از شعر، موسیقی، ادبیات، گرفته تا سینما، تئاتر، معماری و غیره را در بر می‌گیرند.

اسناد سیاسی: اسنادی هستند که توسط مراجع ذی صلاح در کشور نگارش شده و حاوی سیاستها و خط و مشی‌های سیاسی یک کشور از نظر داخلی و خارجی می‌باشند. نظیر پروتکلها، معاهدات، قراردادهای بین‌المللی، یادداشتهای سیاسی، اولتیماتوم، اعلام جنگ و غیره که بیانگر نحوه برقراری روابط بین کشورها و استراتژی‌های سیاسی دولت می‌باشند. اسناد سیاسی از نظر ماهوی ممکن است یک طرفه باشد مانند اولتیماتوم و اعلام جنگ و یا چند جانبه باشد مانند قراردادها و معاهدات بین‌المللی و ...

اسناد نظامی: اسنادی هستند که حاوی جهت‌گیریها و سیاست‌گذاریهای نظامی کشورها در راستای تأمین امنیت ملی، منطقه‌ای و بین‌المللی بوده و مبتنی بر اصول قانون اساسی آن کشورها می‌باشند. این اسناد از آنجایی که در برگیرنده معاهدات نظامی بین‌المللی نیز هستند لذا می‌توانند جزء اسناد سیاسی نیز محسوب شوند مانند اسناد همکاریها و مشارکتهای نظامی و دفاعی کشورها.

اسناد اقتصادی، عمرانی: اسنادی که دارای ارزش اقتصادی می‌باشند و فعالیتهای کشور را در امر توسعه اقتصادی بیان می‌کنند.

از برآیند مطالب بالا چنین بر می آید که اسناد تاریخی بیان کننده سیر تحوالات اجتماعی، سیاسی، فرهنگی، اقتصادی، نظامی و ... یک کشور می باشند جزء آثار ملی محسوب می شوند و هرگونه سهل انگاری در نگهداری این اسناد خیانتی بزرگ به نسل های بعدی می باشد. به علاوه اینکه این اسناد بازگو حقایق دقیقی از فرهنگ و تاریخ ملل گذشته می باشند و به استناد آنها می توان از بسیاری از ابهامات تاریخی پرده برداشت.

شرایط علمی نگهداری اسناد تاریخی

نگهداری از اسناد قدیمی با نگهداری یک جلد کتاب که از آن صد ها یا هزاران جلد دیگر موجود است تفاوت دارد. چرا که در صورت از بین رفتن یک جلد کتاب، اتفاق خاصی نمی افتد و هزاران جلد مشابه با آن در دسترس است. اما در بسیاری موارد از این دست اسناد تاریخی، کتب خطی و دستنویس و یا عکس های قدیمی تنها یک نسخه یا یک جلد وجود دارد و در صورت از بین رفتن آنها، قطعاً بخشی از تاریخ نابود می شود. هر چند نوع مواد و به اصطلاح متریال به کار رفته در یک سند در نوع نگهداری آن تاثیر دارد و نحوه نگهداری اسناد با یکدیگر متفاوت است و یک کار تخصصی محسوب می شود، ولی آنچه که مسلم است این است که بسیاری از هموطنان ما حتی از شرایط عمومی نگهداری اسناد تاریخی هم اطلاعی ندارند. به عنوان مثال در عصر حاضر ماندگاری عکس های چاپ شده جدید با کاغذ و جوهر مناسب در محیط تاریک، 300 سال، در قاب عکس، 108 سال و در برابر نور 57 سال تخمین زده می شود.

اینجاست که در می یابیم که نگهداری از نگاتیوها، عکس ها و اسناد قدیمی چندان آسان نیست و نیاز به یک دانش و تبحر خاص دارد و این اسناد باید در شرایط ویژه نگه داری شوند. در واقع آشنایی با نحوه نگهداری نسخ خطی در دما و رطوبت مناسب ، دسته بندی و ارزش شناسی نسخ خطی از لحاظ مادی و معنوی ، از مهمترین مباحث مطرح شده در سمینار ها و جلسات تخصصی مراکز نگهداری اسناد می باشد و کارشناسان روی این مورد حساسیت خاصی دارند.

تهیه کپی یا اسکن کردن اسناد تاریخی

ذکر این نکته ضروری است که گاهی اوقات ارزش اطلاعاتی و تاریخی محتویات یک سند، از ارزش باستانی آن بیشتر است و حتی می تواند منجر به حل برخی مناقشات بین المللی شود. به عنوان مثال وجود اسناد تاریخی که اثبات کننده نام «خلیج همیشگی فارس» است، علاوه بر ارزش باستانی دارای ارزش ملی و تاریخی نیز هست که مسلماً ارزش چنین اسنادی با اسناد معمولی مربوط به معامله قدیمی یا عکس های مراسم ازدواج یک خان تفاوت بسیار دارد! این جاست که ضرورت ثبت برخی اسناد و حتی تصویر برداری یا اسکن آنها نیز اهمیت بسیاری پیدا می کند.

ضرورت احداث مرکز جمع آوری یا نگهداری اسناد تاریخی

صرف نظر از اسنادی که در شرایط نا مطلوب در منازل شخصی افراد نگهداری می شوند، به دلایل پیش گفته اسناد تاریخی که در منزل افراد آگاه و دلسوز نیز نگه داری می شوند، حال و روز مناسبی ندارند. چرا که اولاً این یک کار تخصصی است و از سویی هر چه زمان بیشتری سپری می شود، شکنندگی و قدمت این آثار، نگه داری آنها را دشوارتر خواهد ساخت.

درد مندانه اینکه بسیاری از اسنادی هم که در ادارات مختلف نگه داری می شوند شرایط مناسبی ندارند و در نگه داری علمی از آنها یا حتی فراهم کردن تجهیزات ایمنی در صورت بروز حادثه، تلاش خاصی صورت نمی گیرد.

در حقیقت راه اندازی یک مرکز جمع آوری اسناد و اوراق تاریخی در موزه ها، کتابخانه ها یا فرمانداری هر شهرستان و خرید این اسناد یا تلاش در جهت وقف یا هدیه دادن آنها بیش از پیش ضروری به نظر می رسد. در صورتی هم که افراد تمایلی به اهدا یا فروش اسناد قدیمی نداشته باشند، دست کم می توان از آنها خواست عکس ها یا مدارک خود را به صورت امانت تحویل داده تا اسکن شوند و از روی آنها کپی تهیه شده تا محتوی تاریخی آنها جمع آوری و ثبت شود و در اختیار پژوهشگران و مورخان قرار گیرد.

اسکنر «حفیظ» در خدمت حفاظت از اسناد تاریخی

در همین راستا طراحان جوان ایرانی، دو سال قبل اسکنری تولید کردند که نسخ خطی و اسناد قدیمی را به خوبی محافظت می کند.

به گزارش پایگاه اطلاع رسانی شبکه خبر، «سیامک جدیدی» از طراحان این دستگاه گفت: اسکنر «حفیـظ»، شامل دو بخش سخت افزاری و نرم افزاری است که به کمک بخش سخت افزاری آن، اسکن کتاب و اسناد صورت می گیرد و بخش نرم افزاری آن، امکان ورود کتاب ها به کتابخانه های دیجیتالی و برش و ویرایش متن کتاب ها را فراهم می کند. وی افزود: در طراحی این اسکنر، از حسگرهای ویژه ای برای تنظیم فشار و سرعت اسکن کتاب ها و نیز نورهای ANTI UV برای حفظ و سلامت نسخ خطی استفاده شده است.جدیدی گفت: در این اسکنر برای جلوگیری از آسیب دیدن شیرازه کتاب، اسکن در زاویه 120 درجه صورت می گیرد.

نقش آموزش در حفاظت از اسناد ملی و تاریخی

فقدان آموزش و آگاهی بخشی در زمینه اهمیت اسناد تاریخی از مهمترین دلایل نابودی یا ایراد خسارات به این اسناد می باشد. آموزش از طریق ادارات و نهاد های وابسته نظیر آموزش و پرورش، اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی، کتابخانه ها، موزه ها و ... می تواند در حفظ و نگهداری این اسناد موثر باشد.

رسانه ملی نیز می تواند در آگاهی بخشی در این مورد و تشویق مردم به حفاظت بیشتر از اسناد تاریخی نقش مهمی ایفا کند و با ساخت برنامه های آموزشی علاوه بر ترغیب مردم به اهدا اسناد تاریخی به موزه هایی همچون موزه امام رضا(ع) یا سایر موزه ها، در حفظ تاریخ چند هزار ساله این مملکت گام های جدی بردارد.

تاریخ را به آیندگان هدیه کنیم.
 تاریخ یک سرزمین را می توان شناسنامه و سند هویت و ملیت افراد آن سرزمین نامید. بدون ثبت دقیق تاریخ و وقایع تاریخی قطع به یقین پاسخ بسیاری از سوالات در آینده مبهم خواهند ماند و این سرآغاز تحریف ها، تهمت ها و سرقت های تاریخی و ادبی خواهد بود. در حال حاضر بسیاری از کشور ها که قدمت شان از درختان برخی باغات تاریخی ما کمتر است، به تاریخ نداشته و هویت چند ده ساله شان افتخار می کنند و در از سویی نیز در حال تاراج و به غنیمت بردن تاریخ سایر کشور ها هستند. جا دارد در گذر پرشتاب و سریع جامعه از سنت به مدرنیته، از ثبت و نجات وقایع تاریخی غافل نشویم و با ثبت، جمع آوری و نگهداری اصولی اسناد تاریخی کشور، تاریخ را به آیندگان هدیه کنیم و نسل بعدی را در مقابل تهدید های هویتی، تاریخی، ملی و بین المللی کشور های نوظهور بیمه سازیم.

با تشکر - حاج سعیدی

لزوم داشتن صبر و حوصله و یادگیری مهارت های خلاقانه در دارو دادن به کودک

مثلث دارو، والدین و کودکان بیمار!

به سختی صحبت می کند. چشمانش کاسه خون است. دائم سرفه می کند و تب دارد. اما لب به دارو نمی زند. وعده و وعید، توپ و تشر و حتی تهدیدات مادر هم تاثیری ندارند و پایش را در یک کفش کرده که دارو تلخ است و من نمی خورم. در نهایت مادر مجبور می شود دارو را با مقدار زیادی آبمیوه مخلوط کند و بدون اینکه حرفی از دارو به میان بیاورد، کودک را مجبور به خوردن دارو کند. هر چند مطمئن نیست که آیا معجون دست ساخته اش کار آیی لازم را در درمان فرزندش خواهد داشت یا خیر؟!  این ماجرا و ماجراهایی از این دست قصه پر غصه مادرانی است علاوه بر تحمل رنج بیماری کودک دلبندشان، باید با مشکل دارو دادن به فرزندشان نیز دست و پنجه نرم کنند.

بیماری یکی از سخت ترین و ناخوشایند ترین فصول در کتاب زندگی افراد محسوب می شود. اما وقتی این فصل در زندگی کودکان آغاز می شود مشکل چند برابر می شود؛ چرا که از سویی والدین تاب دیدن صورت برافروخته یا تن تب دار جگر گوشه شان را ندارند و به همان اندازه رنج می کشند؛ از سوی دیگر خوراندن دارو به کودک نیز خود یک معضل بزرگ به شمار می رود. در واقع بسیاری از بچه ها علی الخصوص در سنین 3 تا 5 سال مفهوم درستی از بیماری یا درمان ندارند و در مقابل تلخی دارو سرسختانه مقاومت می کنند و از خوردن دارو سر باز می زنند. هر چند مصرف دارو ]حتی برای بزرگسالان هم [  خوشایند نیست و کسی از خوردن دارو لذت نمی برد، ولی با توجه به این که کودک چیزی از مفهوم درمان یا ضرورت استعمال و مصرف دارو درک نمی کند، کار به مراتب سخت تر می شود. البته این داستان تنها مربوط به کودکان زیر 5 سال نیست و اکثر کودکان حتی در سنین بالاتر هم در هنگام خوردن دارو سرسختی و مقاومت می کنند و همکاری از خود نشان نمی دهند و این معضلی است که اکثر خانواده ها در هنگام بیماری فرزندان شان، با آن مواجه هستند. پیدا شدن قرص در پشت یخچال یا زیر مبل و کاناپه هنگام جارو کردن منزل، دلیل این مدعی است که کودکان بزرگتر هم تمایل چندانی به خوردن دارو ندارند! در حقیقت متقاعد ساختن یک کودک در خوردن دارو کاری بسیار دشوار است و نیاز به صبر و حوصله فراوان و یادگیری برخی مهارت های خلاقانه دارد.

مثلث دارو، والدین و کودکان بیمار

قرص، شربت، آمپول، شیاف، سرم و سایر داروهایی که برای سلامت کودکان تجویز می شوند دارای ساختار و ترکیبات مختلفی هستند که نگهداری، حمل و نقل، طریقه و میزان مصرف و ... هر کدام از آنها به شرایط خاصی بستگی دارد و با هم تفاوت های اساسی دارند. داشتن آگاهی از موارد ذکر شده، از ضروری ترین نکاتی است که والدین هنگام بیماری فرزند شان باید از پزشک معالج سوال کرده و در رعایت این موارد کوتاهی نکنند. ترکیب دارو با مواد غذایی از دیگر نکات مهمی است که حتماً باید راجع به آن با پزشک معالج مشورت شود. به عنوان مثال هنگام مصرف آهن باید از خوردن شیر اجتناب شود، چرا که  کلسیم موجود در شیر میزان جذب آهن را کاهش می دهد. در مورد شیرخواران این نکته حائز اهمیت است که آهن در فواصل بین دو شیردهی به بچه داده شود. جذب برخی داروها در صورت مصرف با مواد غذایی خاصی سریعتر رخ می دهد؛ مانند آهن که اگر با مرکبات، آبمیوه یا سبزیجات مصرف شود جذب آن بهتر صورت می‌‌گیرد. لزوم آگاهی از مصرف دارو با معده یا خالی و یا نوشیدن آب و مایعات بعد از دارو و توجه به پاسخ سوالات مشابه، در تسریع روند بهبودی بیمار موثر هستند.

از سوی دیگر والدین باید در جریان باشند که این حق کودک است از شرایط بیماری و علت خوردن دارو مطلع شود. بنابراین والدین جهت جلب همکاری فرزند خود، باید در حد توان و درک و فهم کودک راجع به این موضوع با او صحبت کنند و از گول زدن و فریب دادن کودک خودداری کنند. کودکانی که به آنها شخصیت داده می شود و در تصمیم گیری ها از آنها نظرخواهی می شود در خوردن دارو همکاری بیشتری از خود نشان می دهند. این بدان معناست که همواره باید نوعی ارتباط بین والدین، فرزندان و پزشک وجود داشته باشد. گاهی اوقات وقتی پزشک نکته ای را به کودک گوشزد می کند، تاثیر آن بیشتر از توصیه های والدین است. به خاطر داشته باشید که دارو خوراندن به زور به کودکان شبیه یک جنگ است که معمولاً پایان خوشی نخواهد داشت. نکته دیگری که والدین باید به آن توجه ویژه ای داشته باشند، بحث خود درمانی یا تجویز دارو می باشد. والدین به هیچ عنوان نباید به دلیل شباهت بیماری با بیماری قبلی از دارو های داخل یخچال استفاده کنند. چرا که اولاً امکان تاریخ گذشته بودن دارو یا اتمام بهترین زمان مصرف دارو وجود دارد، در ثانی تجویز دارو باید حتماً توسط پزشک بعد از معاینه بیمار صورت پذیرد. به علاوه مصرف خودسرانه برخی داروها باعث بروز عوارض خطرناکی مانند خواب آلودگی، ناراحتی های پوستی، کهیر و تغییر در پوست صورت و سایر اندام های بدن، تشنج، تپش قلب و حتی در موارد حاد تر منجر به مرگ می شود. بنابراین توصیه می شود خانواده ها در هنگام مواجهه با بیماری فرزندشان از تجویز دارو برای فرزندشان به شدت پرهیز کنند و در اولین فرصت فرزند خود را نزد پزشک ببرند یا به مراکز درمانی مراجعه کنند.

دارو گریزی در کودکان

همانطور که اشاره شد هیچکس از خوردن دارو لذت نمی برد و کودکان نیز از این قاعده مستثنی نیستند. اما دلایل دیگری نیز وجود دارند که باعث می شوند کودکان از خوردن دارو گریزان شوند. عمده دلایلی که معمولاً باعث می شوند تا کودکان در زمان بیماری به راحتی دارو نخورند عبارتند از:

الف) تردید در مزایای دارو

کودکان معمولاً نمی دانند چرا باید دارو بخورند، به ویژه زمانی که یک کودک در خانه مریض است و سایر برادران و خواهران و یا اطرافیان مریض نباشند.

ب) فشار های بیرونی

بیشتر بچه ها تحت فشار خانواده و یا ترس از پزشک تن به خوردن دارو می دهند. این نوع دارو دادن به بچه تحت فشار، باعث می شود که او همیشه خود را تحت کنترل احساس کند و استقلال خود را از دست رفته ببیند.

پ) ترس از قضاوت دیگران

ترس از قضاوت دیگران در مورد بیماری از دلایل عدم تمایل به مصرف دارو در کودکان می باشد. این مورد مختص کودکان بزرگتر می باشد به ویژه اگر مجبور باشند دارویی را در مدرسه مصرف کنند.

ت) فراموشی

برخی از کودکان خوردن دارو را فراموش می کنند و باید حتماً به آنها تذکر داد. این معضل بیشتر در مورد داروهایی که باید مدرسه خورده شود، دیده می شود.

ث) بیزاری از شکل یا مزه دارو

این موضوع روی تمایل کودک جهت مصرف دارو تاثیر منفی می گذارد. هر چند در سال های اخیر سعی دارو سازان بر این بوده که شکل و مزه داروهای مخصوص کودکان را تا حد ممکن تغییر دهند و در تولید آنها از مواد طعم دهنده استفاده کنند، ولی در هر صورت، دارو دارو است! در ضمن امکان تغییر طعم برخی دارو ها نظیر کلاریتومایسین امکان ندارد و نمونه های خارجی آنها نیز تلخ است.

ج) تجارب ناخوشایند

گاهی اوقات کودکان از بروز یا تکرار مجدد حوادث ناخوشایند در هنگام خوردن دارو نظیر سر و صدای والدین یا استفراغ بعد از مصرف دارو و ... وحشت دارند و این باعث می شود در خوردن دارو همکاری نکنند.

چ) عوارض دارو

عوارض برخی داروها نظیر خواب آلودگی، بیخوابی، تهوع، اسهال و ... تمایل کودک را به مصرف دارو کاهش می دهند.

ح) سختی یا دشواری در مصرف دارو

مصرف برخی دارو نیز برای کودکان کاری سخت است. به عنوان مثال بلعیدن قرص از جمله کارهایی است که گاهی اوقات بزرگتر ها نیز در اجرای صحیح آن با مشکل مواجه می شوند. چرا که برخی از قرص ها باید حتماً بلعیده شوند و جویدن یا ترکیب آنها با آب یا آبمیوه امکان پذیر نیست.

چگونه بچه ها را در مصرف دارو متقاعد کنیم؟

بدون شک نقش والدین در هنگام بیماری کودک نقشی کلیدی و اساسی محسوب می شود. این خانواده است که می تواند با تصمیمات منطقی و راهکار های دوستانه، کودک را در خوردن دارو یاری کنند. بنابراین بهتر است والدین در ابتدا با زبان کودکی با کودک خود صحبت کنند و شرایط به وجود آمده را برای او تشریح کنند. او نیز بالتبع مشکلات و نگرانی های خود را بیان می کند و با همفکری یکدیگر می توان تصمیم واحدی گرفت. این رویکرد علی الخصوص در کودکان بزرگتر نتیجه می دهد.

در واقع کودک باید فلسفه خوردن دارو و نیاز به آن را درک کند. استفاده از عبارات تشویقی و حمایتی در جلب همکاری کودک بسیار موثر است. والدین به خاطر داشته باشند تنها مقوله ای که در این مورد کارساز نیست فشار، اجبار و تهدید کودک در مورد خوردن دارو می باشد.

داروی های تلخ، راهکار های شیرین

داروها عموماً تلخ هستند و خوردن آنها برای کودکان بسیار سخت است و در اکثر موارد، آن را از دهان خود خارج می کنند.

ترکیب کردن داروهای تلخ با کمی آبمیوه یا مربا نیز از راهکار های خوراندن دارو های تلخ به کودکان می باشد. گاهی اوقات افزودن یک یا دو قطره رنگ خوراکی مجاز باعث خوشرنگ شدن دارو می شود و کودک به خوردن دارو تمایل پیدا می کند. ( البته بعد از مشورت با پزشک) خوراندن برخی از داروها با سرنگ نیز از راهکار های مناسب می باشد چرا که علاوه بر امکان اندازه گیری حجم دارو، می توان با کنترل و سرعت بیشتری به کودک دارو داد. فوت کردن در صورت نوزادان 9-8 ماهه در هنگام دارو دادن، نیز از روش هایی است که بلع را آسان تر می کند. مصرف داروهای تلخ با معده پر در کودکان توصیه نمی شود چرا که در صورت استفراغ مواد غذایی نیز از معده خارج می شوند و علاوه بر مشکل دارو دادن مشکل تغذیه کودک نیز مطرح می شود.

مصرف قرص

همانگونه اشاره شد یکی از مشکلات اصلی کودکان بلعیدن قرص است. البته این امکان وجود دارد که برخی از قرص ها را با آب ترکیب کرد ولی بسیاری از قرص ها باید بدون جویده شدن یا حل شدن در آب بلعیده شوند و این کار برای کودک دشوار است. آموزش این عمل علاوه بر تمرین، نیاز به حوصله فراوان نیز دارد. برای آموزش بلعیدن قرص می توان در ابتدا از تکه های کوچک و گرد خمیر نان یا شکلات های خرد شده کوچک استفاده کرد. استفاده از آبمیوه برای علاقه مند کردن کودک نیز از روش های خلاقانه است. برخی کودکان نیز معتقدند بلعیدن قرص با مایعات تقریباً سفت نظیر دوغ یا شیر موز آسان تر است.

نكات خلاقانه در مورد دادن دارو به كودكان

سعی نکنید هنگام خستگی یا عصبانی بودن خود و فرزندتان به او دارو بدهید. در مورد ساعت مصرف دارو با پزشک مشورت کنید. تا با آرامش خیال به کودک دارو دهید.

در مورد نوزادان توصیه می شود دارو را در سرنگ یا قطره‌چکان بریزید و در حالی که او را بغل کرده‌اید و یا روی یک سطح مطمئن قرار داده‌اید آرام دهان او را باز کرده و دارو را در قسمت عقب دهان خالی کنید.

سعی کنید روند دادن دارو را به شیر‌خواران سریع انجام دهید تا شیرخوار اذیت نشود و خوردن دارو به تجربه‌ا‌ی آزاردهنده برای او تبدیل نشود. البته از عجله زیاد هم باید در این امر پرهیز کرد.

هنگام خوردن دارو با کودک صحبت کنید و سعی کنید فضایی شاد برایش فراهم کنید و از توپ و تشر و تهدید خودداری کنید.

از برچسب یا ستاره یا سایر روش هایی که جهت تشویق کودکان در مورد کارهای مثبت اعمال می شود، استفاده کنید. این روش ها می توانند در افزایش همکاری کودک در هنگام خوردن دارو موثر باشند.

قبل از اینکه کودكتان بیمار شود با خرید اسباب‌بازی‌هایی به شکل و شمایل پزشکی و درمانی همچون سرنگ پلاستیکی و... به «بازی دکتر و بیمار» روی بیاورید تا ذهن کودک آماده شود.

مربیان مهد، پدر بزرگ و مادر بزرگ و یا سایر اقوام فامیل که با کودک یک رابطه صمیمی دارند، می توانند در متقاعد ساختن کودک برای خوردن دارو، گزینه های مناسبی باشند.

به هیچ‌وجه کودک را گول نزنید و دارو را به عنوان شکلات به کودک ندهید و مناسب با سن کودک برای او از نحوه درمان بیماری ها ضرورت استعمال دارو توضیح دهید.

اگر کودک شما نتوانست دارو را در معده نگه دارد و آن را استفراغ کرد حتماً با پزشک تماس بگیرید. شاید راهکار مناسب دیگری مانندتزریق سرم، آمپولیا شیاف و... را تجویز کند.

برای اینکه کودک راحت‌تر دارو را بخورد، می‌‌توان با یک نمایش ساختگی مقداری از دارو را به عروسک محبوب کودک داد تا دریابد خوردن دارو کار عجیبی نیست.

در صورتی که کودک شما به اندازه‌ای بزرگ است که می‌تواند خودش دارو را بخورد اجازه دهید با نظارت شما این کار را انجام دهد.

بلافاصله بعد از خوردن دارو سراغ جمع کردن بساط دارو ها نروید و از کودک خود تشکر کنید و ابراز خوشحالی نمایید.

موضوع همکاری کودک تان را در مورد دارو خوردن به مربی مهد یا پدر بزرگ و مادر بزرگ بگوئید تا آنها هم او را تشویق کنند.

سخن پایانی

ذکر این نکته ضروری است که قطع خودسرانه یا تغییر میزان دارو( دوز) به هیچ عنوان منطقی نیست. اگر به مدت طولانی به کودک‌تان دارو داده‌اید، ولی اثری از بهبودی مشاهده نمی کنید، حتما با پزشک مشورت کنید. در ضمن بسته دارو اسباب بازی نیست. دارو را حتماً در بسته‌بندی خودش نگهداری کنید و از کندن برچسب یا مخدوش کردن دستور پزشک خودداری کنید. چرا که در صورت اشتباه در دادن دارو یا میزان آن ممکن است فرزند شما با مشکل جدی مواجه شود. خانواده ها باید این موضوع را نیز در نظر داشته باشند که تجویز خودسرانه دارو ]علی الخصوص برای کودکان[ به هیچ عنوان توصیه نمی شود و همواره مراجعه به پزشک باید مواجهه با بیماری اولین گزینه روی میز باشد. در ضمن هیچگاه نباید از دارو به عنوان اسلحه یا حربه ای یا برای تهدید استفاده کرد و یا نقطه مقابل هیچگاه نباید دارو را به عنوان شکلات به خورد کودک داد. دارو ها همواره باید دور از دست کودکان در جعبه یا کشوی مخصوص داروی قفل نگه داری شوند. در پایان ذکر این نکته ضروری است که خود مراقبتی و پیشگیری و توجه به اصول سلامت بهترین شیوه در مقابله با انواع بیماری ها محسوب می شوند. رعایت نکات ایمنی نیز ]علی الخصوص در فصول سرد سال[ در پیشگیری از بروز بیماری ها نقش بسزایی دارد.


با تشکر - حاج سعیدی

دیدگاه‌های متفاوت و زوایای کم‌تر شناخته شده‌ای در مورد چک کردن پنهانی گوشی همسر وجود دارد.

دو روش کلي براي پسورد گذاري فلش ها وجود دارد....

بسياري از مردم تصور مي كنند سيستم تهويه خودرو (كولر خودرو ) فقط از بخاري و كولر تشكيل شده است.
 

آخرین اخبار

با ما در تماس باشید

عضویت در خبرنامه سایت

گزارشات پر بازدید

جاذبه های گردشگری استان سیستان و بلوچستان

آمار بازدید کنندگان

mod_vvisit_counterامروز713
mod_vvisit_counterدیروز2343
mod_vvisit_counterاین هفته713
mod_vvisit_counterهفته قبل15729
mod_vvisit_counterاین ماه41837
mod_vvisit_counterماه گذشته68040
mod_vvisit_counterکل بازدیدها1433614

بازدیدکننده جاری : 32
آدرس آی پی : 54.225.55.174
,
امروز : 19, آگوست, 2018

حالت های رنگی